Edebi Sanatlar Nedir Vikipedi



Anlama renk katmak, anlamı güzel ve etkili kıl­mak, zenginleştirmek amacıyla”şiirlerde ve düzyazı türlerinde kullanılan söz sanatlarıdır. Günümüz edebiyatlarında sözü etkili kılmanın bir aracı olan bu sanatlar, Divan edebiyatında usta­lığın temel ölçütlerinden biri sayılmıştır.Biz bunlardan, günümüz edebiyatında da kulla­nılanları, dolayısıyla da sınavlarda karşımıza çıkabile­cek olanları tanıyacağız.

Edebi sanatları üç ana kümede inceleyebiliriz:

A) MECAZ ANLAMA DAYALI SANATLAR

Mecaz (Değişmece)
Mecaz-ı Mürsel (Düzdeğişmece)
Teşbih (Benzetme)
İstiare (Eğretileme)
Kinaye (Değinmece)
Teşhis (Kişileştirme)
İntak (Konuşturma)
Tariz (İğneleme)

B) GERÇEK ANLAMA DAYALI SANATLAR

Tezat (Karşıtlık)
Tevriye (İki anlamlılık)
Mübalağa (Abartma)
Hüsn-i talil (Güzel neden bulma)
Tenasüp (Uygunluk)
Tecahül-I arif (Bilmezlikten gelme)
İstifham (Soru sorma)
Terdit (Şaşırtma)
Telmih (Anımsatma)
Leff ü neşr (Sıralı açıklama)
Tedriç (Dereceleme)
Tekrir (Yineleme)
Rücu (Geriye dönüş)
Irsâl-i mesel (Atasözü söyleme)
Kat (Kesme)

C) SÖZE (SESE) DAYALI SANATLAR:

Cinas (Sesteşlik), Seci (Içuyak), İştikak (Türetme), Akis (Çaprazlama), krostiş, Lebdeğmez (Dudakdeğmez), Aliterasyon (Ses Yinelenmesi)

Yukarıda sınıflaması yapılan sanatlar yüzyıllardan beri edebiyat eserlerinde kullanılmış, kimi zaman bunlar anlatımın bir aracı değil, amacı durumuna gelmiştir. Özellikle, Divan şiirinde bu sanatların çok yoğun ve karmaşık biçimde kullanıldığını görüyoruz.
Bugün de konuşmalarımızda, gazete ve dergi yazılarında, sanatsal eserlerde duygu ve düşüncelerin, haberlerin, istek ve özlemlerin daha iyi, açık ve somut biçimde; kimi zaman daha süslü ve gösterişli olması için edebi sanatların bir kısmına başvuruyoruz.

Edebi sanatların en çok kullanılanları aşağıda sıralanmıştır:

1 Tevriye (iki anlam) Sanatı
2 Aliterasyon Sanatı
3 Leb Değmez (Dudak Değmez) Sanatı
4 Akrostiş Sanatı
5 Akis (Yansıma) Sanatı
6 İştikak (Türetme) Sanatı
7 Seci (iç uyak) Sanatı
8 Cinas (Sesteşlik) Sanatı
9 İrsal-ı Mesel (Atasözü Söyleme) Sanatı
10 Rücu (Geriye Dönüş) Sanatı
11 Tekrir (Yineleme) Sanatı
12 Tedric (Dereceleme) Sanatı
13 Leff ü Neşr Sanatı
14 Telmih (Anımsatma) Sanatı
15 Terdit (Şaşırtma) Sanatı
16 İstifham (Soru Sorma) Sanatı
17 Tecahül-i Arif ( Bilmezlikten Gelme ) Sanatı
18 Tenasüp (Uygunluk) Sanatı
19 Mübalağa (Abartma) Sanatı
20 Tezat (Karşıtlık) Sanatı
21 Tariz (iğneleme) Sanatı
22 Konuşturmaca (intak) Sanatı
23 Teşhis (Kişileştirme) Sanatı
24 Kinaye (Değinmece) Sanatı
25 İstiare (Eğretileme) Sanatı
26 Benzetme (Teşbih) Sanatı
27 Mecaz-ı Mürsel
28 Mecaz (Değişmece) Sanatı

2 Yorum

  1. mehmet yıldırım diyor ki:

    edebiyatta sana bayılmıyo

  2. ezgiiii 12 bingöl diyor ki:

    daha kısa bilgi arıyorum bunu beğenmedim
    (gerçi ben edebiyata karşıyım)

Sizlerde Konu Hakkında Yorum Yapın