Eğe Nedir Vikipedi



EĞE a. Al. tak.

-1. Sürtme devinimiyle metalleri, tahtayı vb. kesmeye, alıştırmaya, parlatmaya yarayan, üzerine diş açılmış, suverilmiş, uzun ve dar, çelik el takımı. (Bk. ansikl. böl.) -2. Kesme işlemlerinde kullanılan uzun kuyruklu, sapsız küçük törpü.

-3. Eğe başlığı, dirsek biçiminde bükülmüş iki metal parçadan oluşan ve diş derinliğini ayarlamak için eğe kuyruğunu tutmaya yarayan bir tür başlık.

— Eğe dişi açma, bir eğenin dişlerini oluşturma.

–Eğe kılavuzu, düşey yönde devingen bir çatal içeren ve eğe sapını tutarak düz eğelemeyi öğretmeye yarayan aygıt.

–Çapraz ağızlı eğe dişi, derin tabanlı, aralıklı ve birbirine koşut dişlerden oluşmuş

iki demet kesişecek biçimde açılan diş düzeni.

— ince eğe, birbirine oldukça yakın (0,3 mm), küçük dişleri olan ve duyarlı işlerde kullanılan eğe.

— ince eğe dişi, yüksekliği çok küçük olan eğe dişi.

— Kaba eğe, diş aralıkları (standartlara göre) 1 mm olan kilitçi, saatçi ya da tesviyeci eğesi.

— Kaba eğe dişi, tabanı derin, aralıkları geniş olan diş düzeni.

— Tek ağızlı eğe dişi, eşit aralıklı, birbirine koşut tek tür dişlerden oluşan diş düzeni.

-Dişç. cerr. Kanal eğesi, dişlerin kök kanallarını geçirgen hale getirmek ve genişletmek için kullanılan alet.

-Kuyumc. Kuyumculukta, düzeltme işlemlerinde kullanılan bir tür törpü. (Düz eğe, balık sırtı eğe, yuvarlak eğe, sıçan kuyruğu eğe, üç köşe eğe gibi türleri vardır.)

-Marangl. Rendeyle perdahlanamayan eğimli küçük parçaları düzeltmede, testere ve sistireleri bilemede kullanılan,yüzü dişli çelik bir lama ve ahşap saptan oluşan el takımı. (Eğenin kesici dişleri tek ya da çift yönlü, bir başka deyişle çapraz olabilir.)

— Balıksırtı eğe, alıştırma ve kaplama testereleri gibi ince dişli testereleri bilemede kullanılan, bir yüzü düz öteki yuvarlak çapak alma eğesi.

— Lama eğesi, keskin kenarların ve ayırtların kırılmasında kullanılan dikdörtgen kesitli eğe.

— Saman eğesi, yuvarlak, budaklı ya da düğümlü parçaların düzeltilmesinde kullanılan, tek kesimli, yay dişli eğe ya da törpü. (Bu eğe ağacın suyuna dik yönde vurulur.)

-Nalbantl. Nalların pürüzlerini ve mıh deliklerinin çapaklarını tesviyede kullanılan düz, yuvarlak ya da balıksırtı dişli alet.

-Sepetç. Eğri eğe, sepetçinin sorgun kabuğunu soymak ve sapları inceltmek için kullandığı metal (kimi kez taş) eğe.

-ANSİKL. Al. tak. Bir eğenin ayırtedici özellikleri uzunluğu (10 ile 35 cm arasında), profili ve diş yapısıdır. Kullanılan eğe türleri şunlardır: yassı (düz) eğe, yüzleri düzdür: yarı yuvarlak eğe, bir yüzü düz, diğeri yuvarlaktır; sıçan kuyruğu eğe, silindire yakın konik bir gövdesi vardır; kare eğe, kare kesitlidir; üç ağızlı eğe, üçgen kesitlidir; balıksırtı eğe, iki kenarı da kesme işlevi gören, çok uzun bir eğe türüdür.

Eğe diş yapısı, tek ağızlı ve çapraz ağızlı olabilir; tek ağızlı olanlar yumuşak metalleri işlemede, çapraz ağızlı eğelerse çelik parçaları eğelemede kullanılır. Tahta malzemenin kabası törpüyle alınır, işlem, törpüye oranla daha ince dişli, daha iyi parlatma sağlayan bir eğeyle tamamlanır.

Bir eğenin diş aralıklarının, kaldırılacak talaş miktarıyla ve eğelenmiş yüzey için istenen düzgünlükle uyumlu olması gerekir; bu aralıklar aşağıdaki düzeylerde açılır: kaba diş 1,5 ile 2 mm; normal kaba diş, 1 mm; yarı ince diş 0,5 mm; ince diş 0,3 mm, çok ince diş de 0,1 mm.

Mikromekanikte kullanılan küçük boyutlu, çok ince eğelere cenevre eğesi (saatçi eğesi) adı verilir.

Freze eğeleri denilen bazı eğeler bir kenardan diğerine uzanan sürekli kesici ayırtlar taşır ve bir tığ gibi çalışır; özel bir takım taşıyıcı üzerine gerilerek takılır. EĞE a. KABURGA’nın eşanlamlısı.

EĞELEMEK g. f. Bir şeyi, bir metali vb. eğelemek, onu inceltmek, oymak, kesmek için bir eğe ile törpülemek, pürüzlerini yok etmek vb: Anahtarı eğelemek. Mahkûm pencere demirlerini eğeleyerek kesmeyi başarmış.

-Marangl. Eğeyle bir parçayı düzeltmek, perdahlamak, bir aleti bilemek. (Perdahlanacak yüzeye koşut tutulan eğe, sap ve ucundan bu yüzeye dik ve koşut yönde iki kuvvet uygulanarak ileri doğru yürütülür.)

eğelenmek edilg. f. Eğelemek eylemine konu olmak.

Sizlerde Konu Hakkında Yorum Yapın